Werk je als zzp'er voor minder dan €38 per uur exclusief btw (peildatum 1 januari 2026)? Dan gaat de wet er vanaf 31 december 2026 van uit dat je werknemer bent. Dat heet het rechtsvermoeden van werknemerschap. Je opdrachtgever moet dan aantonen dat je echt zelfstandig werkt.
Het rechtsvermoeden van werknemerschap is de belangrijkste zzp-regel van dit moment. Toch weten veel zelfstandigen en opdrachtgevers niet wat er precies verandert. Hier lees je het in gewone taal.
Wat is het rechtsvermoeden van werknemerschap?
Het rechtsvermoeden van werknemerschap is een aanname in de wet: wie als zzp'er onder de €38 per uur werkt, is in principe werknemer. Wil een opdrachtgever dat niet, dan moet hij het tegendeel bewijzen.
Een rechtsvermoeden is dus geen eindoordeel. De rechter gaat ergens van uit, tenzij iemand laat zien dat het anders zit.
Het betekent ook niet dat je automatisch in loondienst bent. Het betekent dat de bewijslast verschuift. Bij een conflict of controle moet je opdrachtgever laten zien dat er geen arbeidsovereenkomst is.
Voor wie geldt het rechtsvermoeden?
Het rechtsvermoeden geldt voor zelfstandigen met een uurtarief onder de €38 exclusief btw. De peildatum voor dat bedrag is 1 januari 2026. Volgens de plannen wordt de grens elk jaar aangepast.
- Het gaat om je uurtarief exclusief btw.
- Werk je per klus of per dag? Reken dan terug naar een bedrag per uur. Lees hoe je je echte uurtarief berekent.
- Het maakt niet uit in welke sector je werkt. Wel zijn sommige sectoren extra kwetsbaar, zoals zzp'ers in de schoonmaak en bezorgers en koeriers.
Twijfel je of het voor jouw opdracht geldt? Doe de gratis rechtsvermoeden-check in vijf vragen.
Werk je boven de €38? Dan geldt het rechtsvermoeden niet. Maar de gewone toets blijft bestaan. Werk je onder gezag van je opdrachtgever, dan kun je nog steeds als werknemer worden gezien.
Wat betekent het rechtsvermoeden in de praktijk?
In de praktijk verandert er vooral iets als er een conflict of controle is. Dan begint het gesprek bij de vraag: is er een arbeidsovereenkomst? En onder de €38 is het antwoord in eerste instantie: ja, tenzij de opdrachtgever het tegendeel laat zien.
Een voorbeeld. Sanne is zelfstandig schoonmaker. Ze werkt voor €30 per uur exclusief btw voor een kantoor. Op een dag stopt de opdracht en Sanne vindt dat ze eigenlijk werknemer was. Ze stapt naar de rechter.
- Zonder rechtsvermoeden moet Sanne in principe zelf aantonen dat ze werknemer was.
- Met het rechtsvermoeden gaat de rechter ervan uit dat ze werknemer was. Het kantoor moet bewijzen dat Sanne echt zelfstandig werkte.
Kan het kantoor laten zien dat Sanne meerdere klanten had, zelf haar werktijden koos en eigen materiaal gebruikte? Dan kan het vermoeden worden weerlegd. Daarom is goed bewijs zo belangrijk. Dit voorbeeld is fictief en vereenvoudigd.
Wat telt mee bij de toets?
Bij de vraag of iemand werknemer of zelfstandige is, kijkt de rechter naar het totaalbeeld. Er is niet één punt dat de doorslag geeft.
Grofweg spelen drie vragen een rol:
- Gezag. Bepaalt de opdrachtgever hoe, wanneer en waar je werkt? Of bepaal je dat zelf?
- Inbedding. Werk je mee in de organisatie zoals een collega? Bijvoorbeeld met een vast rooster, bedrijfskleding en teamoverleg?
- Ondernemerschap. Heb je meerdere klanten, eigen gereedschap, eigen verzekeringen en draag je zelf risico?
De precieze uitleg kan per situatie verschillen. Het verduidelijkingsdeel van de Wet VBAR zou deze toets duidelijker maken, maar dat deel is geschrapt. Check daarom altijd de actuele uitleg van de Belastingdienst. Wat je kunt verzamelen, lees je in zo toon je je zelfstandigheid aan.
Waarom komt het rechtsvermoeden er?
Het kabinet wil schijnzelfstandigheid aanpakken. Vooral zelfstandigen met een laag tarief hebben weinig onderhandelingsmacht en weinig vangnet.
Het rechtsvermoeden was eerst onderdeel van de Wet VBAR (Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden). Het verduidelijkingsdeel van de Wet VBAR is in maart 2026 geschrapt. Het rechtsvermoeden is als losse wet doorgegaan. Meer hierover lees je in VBAR geschrapt: wat nu?
Wat moet je nu doen?
Reken je echte uurtarief uit en leg vast waaruit blijkt dat je zelfstandig werkt. Ben je opdrachtgever? Breng dan in kaart welke zzp'ers onder de €38 werken.
Als zzp'er
- Reken je echte uurtarief uit, per opdracht.
- Leg vast waaruit blijkt dat je zelfstandig werkt. Gebruik de bewijsmap-checklist.
- Bespreek je tarief en afspraken met je opdrachtgevers.
- Zorg dat je administratie op orde is.
Administratie op orde in één app
Met boekhoudsoftware voor zzp'ers houd je facturen, uren en klanten overzichtelijk bij. Handig als bewijs dat je voor meerdere opdrachtgevers werkt.
Als opdrachtgever
- Maak een lijst van alle zzp'ers die je inhuurt, met hun uurtarief exclusief btw.
- Check per opdracht of het tarief onder de €38 ligt.
- Pas waar nodig tarieven, contracten of de manier van samenwerken aan.
- Gebruik de inhuurchecklist voor opdrachtgevers. Meer uitleg staat in zzp'ers inhuren in 2027.
Wat als je opdrachtgever niets doet?
Dan loopt vooral de opdrachtgever risico. Kan hij bij een conflict of controle niet aantonen dat je zelfstandig werkt, dan kan de samenwerking als dienstverband worden gezien.
Wat dat precies betekent, hangt af van de situatie. Mogelijke gevolgen zijn:
- de Belastingdienst kan loonheffingen naheffen;
- de zzp'er kan mogelijk werknemersrechten claimen, zoals loondoorbetaling bij ziekte of vakantiegeld.
Ook voor jou als zzp'er is niets doen niet slim. Een opdrachtgever die twijfelt, kan besluiten je niet meer in te huren. Met een goed verhaal en goed bewijs neem je die twijfel weg.
Wat komt er nog aan?
Het kabinet werkt aan een nieuwe Zelfstandigenwet. Die kan de regels opnieuw veranderen. Wanneer die wet komt en wat erin staat, is nog niet zeker. Lees wat er verandert voor zzp'ers of meld je aan voor de nieuwsbrief om bij te blijven.
Kort samengevat
- Vanaf 31 december 2026 geldt het rechtsvermoeden van werknemerschap.
- Het geldt voor zzp'ers onder de €38 per uur exclusief btw (peildatum 1 januari 2026).
- De opdrachtgever moet dan bewijzen dat de zzp'er echt zelfstandig werkt.
- Boven de €38 blijft de gewone toets op gezag, inbedding en ondernemerschap gelden.
- Het verduidelijkingsdeel van de Wet VBAR is geschrapt; een Zelfstandigenwet is in voorbereiding.
Veelgestelde vragen
Voor wie geldt het rechtsvermoeden van werknemerschap?
Voor zelfstandigen die werken voor een uurtarief onder de €38 exclusief btw (peildatum 1 januari 2026). Voor hen gaat de wet er vanaf 31 december 2026 van uit dat ze werknemer zijn, tenzij het tegendeel wordt aangetoond.
Wie moet bewijzen dat ik zelfstandig ben?
Bij een uurtarief onder de €38 exclusief btw ligt de bewijslast bij de opdrachtgever. Die moet aantonen dat er geen arbeidsovereenkomst is. In de praktijk helpt het als de zzp'er zijn zelfstandigheid goed vastlegt, bijvoorbeeld in een bewijsmap.
Ben ik boven de €38 per uur altijd veilig als zzp'er?
Nee. Boven de €38 per uur exclusief btw geldt het rechtsvermoeden niet. Maar de gewone toets op schijnzelfstandigheid blijft bestaan. Werk je onder gezag van je opdrachtgever, zoals een werknemer, dan kun je toch als werknemer worden gezien.
Rijksoverheid (rijksoverheid.nl), Belastingdienst (belastingdienst.nl) en zzpnieuws.nl. Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Check de actuele stand en vraag bij twijfel een jurist of de Belastingdienst.
